ตรวจสุขภาพต้องงดอาหารไหม? เตรียมตัวอย่างไรให้ผลตรวจอ่านได้ชัด

รายการไหนอาจต้องงดอาหาร

การตรวจน้ำตาลขณะอดอาหาร (fasting plasma glucose) ต้องอาศัยช่วงที่ไม่มีพลังงานจากอาหารมารบกวน ส่วนการตรวจไขมันบางกรณีอาจขอให้งด โดยเฉพาะเมื่อต้องการประเมินไตรกลีเซอไรด์อย่างละเอียด แต่หลายสถานการณ์แพทย์สามารถใช้ผลแบบไม่อดอาหารได้

การตรวจ HbA1c สะท้อนระดับน้ำตาลเฉลี่ยในช่วงหลายเดือนและไม่ต้องงดอาหาร ขณะที่การตรวจความสมบูรณ์ของเม็ดเลือดบางรายการก็ไม่จำเป็นต้องงด ดังนั้นอย่าใช้กฎเดียวกับทุกแพ็กเกจ

ถ้าต้องงด ควรทำอะไรและหลีกเลี่ยงอะไร

• นับเวลาตามที่คลินิกแจ้ง โดยมักอยู่ที่ 8-12 ชั่วโมง และนัดช่วงเช้าจะทำได้ง่ายกว่า
• ดื่มน้ำเปล่าได้ตามปกติ น้ำช่วยให้ร่างกายไม่ขาดน้ำและอาจช่วยให้เก็บตัวอย่างเลือดง่ายขึ้น
• เลี่ยงกาแฟ ชา น้ำหวาน น้ำผลไม้ เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ หมากฝรั่ง การสูบบุหรี่ และการออกกำลังกายหนักระหว่างงด
• พักผ่อนให้พอ และแจ้งเจ้าหน้าที่หากมีอาการหน้ามืด เหงื่อออก ใจสั่น หรืออ่อนแรง

ยา วิตามิน และโรคประจำตัว

ยาและอาหารเสริมบางชนิดอาจมีผลต่อผลตรวจ แต่การหยุดยาเองอาจอันตรายกว่า โดยเฉพาะอินซูลิน ยาเบาหวาน ยาความดัน และยาต้านการแข็งตัวของเลือด ควรส่งรายชื่อยาให้คลินิกดูก่อนวันตรวจและทำตามคำแนะนำเฉพาะบุคคล

ผู้เป็นเบาหวาน หญิงตั้งครรภ์ ผู้สูงอายุ หรือผู้ที่เคยมีน้ำตาลต่ำ ควรแจ้งตั้งแต่ตอนนัด เพราะอาจต้องปรับเวลาตรวจ อาหาร หรือยาอย่างปลอดภัย

ควรรู้: หากเผลอกินอาหารหรือดื่มเครื่องดื่มที่มีพลังงาน ไม่ต้องปกปิด ให้แจ้งชนิดและเวลาที่กิน เจ้าหน้าที่จะช่วยพิจารณาว่าตรวจรายการใดต่อได้หรือควรนัดใหม่

เช็กลิสต์ก่อนออกจากบ้าน

• ยืนยันรายการตรวจและเวลางดอาหารกับคลินิก
• เตรียมบัตรประชาชน รายชื่อยา และผลตรวจเดิมถ้ามี
• พกของว่างสำหรับรับประทานหลังเจาะเลือด
• เผื่อเวลาให้แพทย์ทบทวนอาการและความเสี่ยง ไม่เลือกรายการตรวจจากจำนวนอย่างเดียว