วัคซีนงูสวัด เชื้อเป็น vs เชื้อตาย ต่างกันอย่างไร ราคาเท่าไหร่
เปรียบเทียบวัคซีนงูสวัดสองชนิด ประสิทธิภาพ จำนวนเข็ม ใครฉีดได้ ใครห้าม ผลข้างเคียง และราคาที่คลินิก เพื่อเลือกให้เหมาะกับพ่อแม่หรือตัวเอง
คนอายุ 50 ขึ้นไปกลัวงูสวัดเพราะอาการปวดตามเส้นประสาท ซึ่งอาจอยู่ต่อเป็นเดือนหรือเป็นปีหลังผื่นหายแล้ว ตอนนี้มีวัคซีนสองชนิดที่ทำงานต่างกัน ป้องกันได้ไม่เท่ากัน และราคาห่างกันมาก ด้านล่างเทียบทีละข้อ พร้อมคำแนะนำว่าใครควรเลือกแบบไหน
สรุปก่อนอ่าน
- ชนิดเชื้อตาย (recombinant, Shingrix) ฉีด 2 เข็ม ห่างกัน 2–6 เดือน ป้องกันได้มากกว่า 90% และคงอยู่ยาวนาน เป็นชนิดที่แนวทางปัจจุบันแนะนำเป็นหลัก
- ชนิดเชื้อเป็น (live, Zostavax) ฉีดเข็มเดียว ป้องกันได้ราว 50% และลดลงตามเวลา ห้ามใช้ในผู้ที่ภูมิคุ้มกันบกพร่อง
- ทั้งสองชนิดฉีดได้ตั้งแต่อายุ 50 ปี ชนิดเชื้อตายยังใช้ได้ในผู้ที่อายุ 18 ปีขึ้นไปที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ
- ราคาที่คลินิก: เชื้อเป็น 5,000 บาท/เข็ม · เชื้อตาย 6,900 บาท/เข็ม (แพ็กเกจ 2 เข็ม 13,000 บาท)
งูสวัดคืออะไร ทำไมต้องป้องกัน
งูสวัดเกิดจากไวรัสตัวเดียวกับสุกใส ซึ่งหลังหายจากสุกใสในวัยเด็ก ไวรัสจะซ่อนอยู่ในปมประสาทตลอดชีวิต และกลับมาแสดงอาการเมื่อภูมิคุ้มกันอ่อนลงตามอายุ ความเครียด หรือโรคประจำตัว คนที่เคยเป็นสุกใสราว 1 ใน 3 จะเป็นงูสวัดสักครั้งในชีวิต และความเสี่ยงเพิ่มชัดเจนหลังอายุ 50
ที่น่ากังวลที่สุดคืออาการปวดปลายประสาทหลังผื่นหาย (postherpetic neuralgia) ซึ่งพบได้ 10–18% ของผู้ป่วย และพบมากขึ้นตามอายุ อาการปวดแบบแสบร้อนหรือเหมือนไฟช็อตอาจอยู่นานหลายเดือนถึงหลายปี รบกวนการนอนและคุณภาพชีวิตอย่างมาก ยารักษามีจำกัด การป้องกันจึงคุ้มกว่าการรักษา
เปรียบเทียบสองชนิด
| ชนิดเชื้อเป็น (live attenuated) | ชนิดเชื้อตาย (recombinant) | |
|---|---|---|
| ชื่อการค้าที่รู้จัก | Zostavax | Shingrix |
| หลักการ | ไวรัสอ่อนฤทธิ์ กระตุ้นภูมิเหมือนติดเชื้อธรรมชาติ | โปรตีนของไวรัส + สารเสริมฤทธิ์ ไม่มีไวรัสมีชีวิต |
| จำนวนเข็ม | 1 เข็ม | 2 เข็ม ห่างกัน 2–6 เดือน |
| ประสิทธิภาพป้องกันงูสวัด | ราว 51% (ลดลงเหลือราว 35% ที่อายุ 70+) | มากกว่า 90% ทุกช่วงอายุ รวม 70+ |
| ป้องกันปวดปลายประสาทหลังผื่นหาย | ราว 67% | ราว 90% |
| ความคงอยู่ของภูมิ | ลดลงชัดเจนหลัง 5–8 ปี | ยังสูงกว่า 80% ที่ 10 ปี |
| อายุที่ฉีดได้ | 50 ปีขึ้นไป | 50 ปีขึ้นไป หรือ 18 ปีขึ้นไปที่ภูมิคุ้มกันต่ำ |
| ห้ามใช้ใน | ภูมิคุ้มกันบกพร่อง ได้รับยากดภูมิ ตั้งครรภ์ | ผู้ที่แพ้ส่วนประกอบรุนแรง (ใช้ได้ในผู้ภูมิคุ้มกันต่ำ) |
| ผลข้างเคียงเด่น | ปวด แดง คันที่ฉีด ปวดศีรษะ ค่อนข้างน้อย | ปวดที่ฉีดค่อนข้างมาก อ่อนเพลีย ปวดเมื่อย ไข้ 1–3 วัน |
| ราคาที่คลินิก | 5,000 บาท/เข็ม | 6,900 บาท/เข็ม · แพ็กเกจ 2 เข็ม 13,000 บาท |
ควรเลือกชนิดไหน
ถ้าเลือกได้ แนวทางของทั้งสหรัฐอเมริกาและหลายประเทศแนะนำชนิดเชื้อตายเป็นหลัก เพราะประสิทธิภาพสูงกว่ามากและคงอยู่นานกว่า โดยเฉพาะในผู้ที่อายุ 70 ขึ้นไปซึ่งชนิดเชื้อเป็นได้ผลน้อยลงมาก และเป็นชนิดเดียวที่ใช้ได้ในผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ เช่น ผู้ที่ได้รับยากดภูมิ ผู้ป่วยมะเร็งระหว่างรักษา หรือผู้ที่ปลูกถ่ายอวัยวะ
ชนิดเชื้อเป็นยังเป็นทางเลือกสำหรับผู้ที่ต้องการฉีดเข็มเดียว มีงบจำกัด และภูมิคุ้มกันปกติดี ผู้ที่เคยฉีดชนิดเชื้อเป็นมาแล้ว แนะนำให้ฉีดชนิดเชื้อตายเพิ่มได้โดยเว้นระยะอย่างน้อย 8 สัปดาห์ เพราะภูมิจากชนิดเชื้อเป็นลดลงตามเวลา
ควรรู้: เคยเป็นงูสวัดแล้วก็ยังควรฉีด เพราะเป็นซ้ำได้ แนะนำให้รอจนผื่นหายและอาการสงบก่อน โดยทั่วไปราว 1 ปีหลังเป็นโรค หรือตามคำแนะนำของแพทย์
ผลข้างเคียงของชนิดเชื้อตาย ควรเตรียมใจอย่างไร
- ราว 8 ใน 10 คนมีอาการปวดบริเวณที่ฉีด และราว 1 ใน 6 มีอาการทั่วตัว เช่น อ่อนเพลีย ปวดกล้ามเนื้อ ปวดศีรษะ หรือไข้ ที่รบกวนกิจวัตร 1–3 วัน
- อาการเหล่านี้เป็นสัญญาณว่าภูมิกำลังตอบสนอง ไม่ใช่การติดเชื้อ ให้ยาพาราเซตามอลและพักได้
- แนะนำให้ฉีดในวันที่วันถัดไปไม่มีธุระสำคัญ และเข็มที่สองมักมีอาการใกล้เคียงเข็มแรก
- อาการรุนแรงพบน้อยมาก คลินิกให้นั่งสังเกตอาการหลังฉีดก่อนกลับ
นัดหมายและฉีดร่วมกับวัคซีนอื่น
วัคซีนงูสวัดทั้งสองชนิดฉีดพร้อมวัคซีนไข้หวัดใหญ่และวัคซีนปอดอักเสบในวันเดียวกันได้โดยฉีดคนละตำแหน่ง ซึ่งสะดวกสำหรับผู้สูงอายุที่มาคลินิกครั้งเดียว อ่านภาพรวมที่ วัคซีนผู้สูงอายุ 60+ ควรฉีดอะไรบ้าง ดูรายละเอียดวัคซีนที่ งูสวัดชนิดเชื้อตาย และ งูสวัดชนิดเชื้อเป็น ทัก LINE บอกอายุและโรคประจำตัว ทีมงานเช็กสต็อกและช่วยวางตารางเข็มให้
คำถามที่พบบ่อย
ที่มงคลดีคลินิก ชนิดเชื้อเป็น 5,000 บาท/เข็ม (เข็มเดียว) และชนิดเชื้อตาย 6,900 บาท/เข็ม หรือแพ็กเกจ 2 เข็ม 13,000 บาท รวมค่าแพทย์และค่าบริการพยาบาลแล้ว
บริการที่เกี่ยวข้อง
วัคซีนที่เกี่ยวข้อง
บทความที่เกี่ยวข้อง
แหล่งข้อมูล
- Shingles Vaccination: What Everyone Should Know U.S. Centers for Disease Control and Prevention
- Recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices for Use of Herpes Zoster Vaccines U.S. Centers for Disease Control and Prevention (MMWR)
- คำแนะนำการให้วัคซีนป้องกันโรคสำหรับผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ สมาคมโรคติดเชื้อแห่งประเทศไทย
เนื้อหานี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจ วินิจฉัย หรือคำแนะนำเฉพาะบุคคลจากแพทย์ เผยแพร่ 20 กันยายน 2569
สุขภาพแต่ละคนไม่เหมือนกัน
หากมีโรคประจำตัว ใช้ยาประจำ ตั้งครรภ์ หรือมีอาการผิดปกติ ให้แพทย์ประเมินก่อนตัดสินใจ ทัก LINE ได้เลย
