วัคซีนไข้หวัดใหญ่ควรฉีดเดือนไหน? จังหวะที่เหมาะกับประเทศไทย

ไข้หวัดใหญ่ในไทยระบาดช่วงไหน

ข้อมูลเฝ้าระวังของกรมควบคุมโรคชี้ตรงกันทุกปีว่าจำนวนผู้ป่วยไข้หวัดใหญ่เริ่มไต่ขึ้นเมื่อเข้าฤดูฝนราวเดือนมิถุนายน สูงสุดช่วงกรกฎาคมถึงกันยายน แล้วค่อยลดลง จากนั้นมักมีระลอกเล็กกว่าอีกครั้งช่วงปลายปีถึงต้นปีที่อากาศเย็นลง โดยเฉพาะในโรงเรียนและที่ทำงานที่คนอยู่รวมกันในห้องปรับอากาศ

กระทรวงสาธารณสุขจึงจัดรณรงค์ฉีดวัคซีนให้กลุ่มเสี่ยงช่วงเดือนพฤษภาคมถึงสิงหาคมของทุกปี ซึ่งตรงกับช่วงที่วัคซีนสูตรซีกโลกใต้ซึ่งเหมาะกับไทยเริ่มเข้ามา

ฉีดเดือนไหนดีที่สุด

หลังฉีดร่างกายใช้เวลาประมาณ 2 สัปดาห์สร้างภูมิให้ถึงระดับป้องกัน และภูมิจะค่อย ๆ ลดลงหลังจากนั้น โดยยังอยู่ในระดับที่ช่วยได้ราว 6–12 เดือน จังหวะที่ให้ประโยชน์สูงสุดจึงเป็นการฉีดก่อนฤดูฝนราว 1–2 เดือน คือช่วงเมษายนถึงมิถุนายน เพื่อให้ภูมิสูงตลอดช่วงระบาดหลักและยังเหลือพอถึงระลอกปลายปี

สำหรับผู้สูงอายุที่ภูมิลดลงเร็วกว่าคนหนุ่มสาว การฉีดใกล้ฤดูระบาดเล็กน้อย เช่น พฤษภาคม–มิถุนายน จะดีกว่าฉีดตั้งแต่ต้นปี ส่วนหญิงตั้งครรภ์ฉีดได้ทุกไตรมาสเมื่อถึงฤดูกาล ไม่ต้องรอ

ฉีดช้าไปแล้ว ยังทันไหม

ทัน หลายคนตัดสินใจไม่ฉีดเลยเมื่อพ้นช่วงรณรงค์ ทั้งที่เชื้อยังระบาดต่อเนื่องถึงปลายปี และมีระลอกใหม่ช่วงต้นปี การฉีดในเดือนกันยายน ตุลาคม หรือแม้แต่ธันวาคม ยังลดโอกาสป่วยหนักในช่วงที่เหลือของฤดูกาลได้

ถ้าฉีดปลายปี ปีถัดไปให้ฉีดอีกครั้งเมื่อวัคซีนสูตรใหม่มา คือราวเมษายน–มิถุนายน ไม่ต้องรอให้ครบ 12 เดือนพอดี เพราะสูตรวัคซีนเปลี่ยนแล้ว

ทำไมต้องฉีดทุกปี

• ไวรัสไข้หวัดใหญ่กลายพันธุ์ทีละน้อยทุกปี องค์การอนามัยโลกจึงปรับสูตรวัคซีนปีละสองครั้งสำหรับซีกโลกเหนือและใต้
• ภูมิคุ้มกันจากวัคซีนลดลงตามเวลา โดยเฉพาะในผู้สูงอายุและผู้มีโรคเรื้อรัง
• การฉีดสม่ำเสมอทุกปีสัมพันธ์กับความรุนแรงของโรคที่ลดลง แม้ปีนั้นสายพันธุ์ในวัคซีนจะไม่ตรงกับที่ระบาดร้อยเปอร์เซ็นต์

วางแผนให้ทั้งครอบครัว

การพาทั้งบ้านมาฉีดพร้อมกันช่วงเมษายน–มิถุนายนช่วยลดการนำเชื้อเข้าบ้านได้มาก โดยเฉพาะบ้านที่มีผู้สูงอายุหรือทารกที่ยังฉีดไม่ได้ เด็กที่ฉีดครั้งแรกอาจต้อง 2 เข็มห่างกัน 4 สัปดาห์ จึงควรเริ่มเร็วกว่าผู้ใหญ่ อ่าน เด็ก 6 เดือน–8 ปี ฉีดกี่เข็ม

ที่มงคลดีคลินิกมี วัคซีนไข้หวัดใหญ่ 4 สายพันธุ์ ราคา 490 บาท/เข็ม และ ชนิด 3 สายพันธุ์ ราคา 440 บาท/เข็ม รวมค่าแพทย์และค่าบริการพยาบาลแล้ว สำหรับบริษัทที่ต้องการฉีดให้พนักงานพร้อมกัน ดู บริการวัคซีนนอกสถานที่