ตรวจสุขภาพประจำปี ควรตรวจอะไรบ้าง แยกตามอายุ 20 / 30 / 40 / 50+
รายการตรวจสุขภาพที่จำเป็นในแต่ละช่วงอายุ ตั้งแต่วัย 20 ถึง 50 ปีขึ้นไป อ้างอิงแนวทางคัดกรองมาตรฐาน พร้อมวิธีเลือกแผนตรวจ A/B/C ให้ตรงกับตัวเอง
แพ็กเกจตรวจสุขภาพมักโฆษณาด้วยจำนวนรายการ ยิ่งเยอะยิ่งดูคุ้ม แต่รายการที่ควรตรวจคือโรคที่มีโอกาสพบในวัยของคุณ และถ้าพบแล้วเปลี่ยนการดูแลได้จริง ด้านล่างไล่ตามช่วงอายุว่าแนวทางคัดกรองมาตรฐานแนะนำอะไร แล้วโยงกลับมาว่าแผน A B หรือ C ของคลินิกเหมาะกับช่วงไหน
สรุปก่อนอ่าน
- ทุกวัยควรวัดความดัน ชั่งน้ำหนักคำนวณดัชนีมวลกาย และทบทวนพฤติกรรมเสี่ยงกับแพทย์อย่างน้อยปีละครั้ง
- ตรวจเลือดพื้นฐาน (น้ำตาล ไขมัน ตับ ไต เม็ดเลือด ปัสสาวะ) เริ่มมีความหมายชัดตั้งแต่อายุ 30–35 ปี หรือเร็วกว่านั้นถ้ามีความเสี่ยง
- อายุ 40 ขึ้นไปเพิ่มน้ำตาลสะสม HbA1c และประเมินความเสี่ยงหัวใจ · อายุ 50 ขึ้นไปเพิ่มคัดกรองมะเร็งลำไส้ และตรวจตามเพศ
- แผน A (1,290 บาท) เหมาะกับวัย 20–35 ที่ไม่มีความเสี่ยง · แผน B (2,490 บาท) เหมาะกับ 35–50 · แผน C (3,290 บาท) สำหรับผู้ที่แพทย์เห็นว่าควรดูสารบ่งชี้มะเร็งเพิ่ม
หลักคิดก่อนดูรายการ
การตรวจคัดกรองที่มีประโยชน์ต้องผ่านเงื่อนไขสามข้อ คือโรคนั้นพบได้พอสมควรในวัยของคุณ การตรวจพบก่อนมีอาการเปลี่ยนผลลัพธ์ได้ และการตรวจไม่ก่อผลเสียมากกว่าผลดี เช่น ผลบวกลวงที่นำไปสู่การตรวจเพิ่มโดยไม่จำเป็น แนวทางสากลจึงไม่แนะนำให้ตรวจสารบ่งชี้มะเร็งในคนทั่วไปที่ไม่มีความเสี่ยง แม้จะอยู่ในแพ็กเกจของหลายที่
อีกอย่างที่สำคัญกว่าอายุคือความเสี่ยงส่วนบุคคล ได้แก่ ประวัติครอบครัวเป็นเบาหวาน หัวใจ หรือมะเร็งตั้งแต่อายุน้อย น้ำหนักเกิน สูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ และโรคประจำตัว ถ้ามีข้อใดข้อหนึ่ง ให้เลื่อนรายการของช่วงอายุถัดไปมาเริ่มเร็วขึ้น
อายุ 20–29 ปี: วางฐานข้อมูลของตัวเอง
- วัดความดันโลหิตทุกปี ค่าที่สูงตั้งแต่วัยนี้พบได้มากกว่าที่คิดและมักไม่มีอาการ
- น้ำหนัก ส่วนสูง ดัชนีมวลกาย และรอบเอว
- ตรวจไขมันในเลือดอย่างน้อยหนึ่งครั้งในช่วงวัยนี้ เพื่อรู้ค่าตั้งต้น โดยเฉพาะถ้าครอบครัวมีประวัติไขมันสูงหรือหัวใจ
- ตรวจความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด (CBC) ครั้งหนึ่ง เพื่อคัดกรองภาวะซีดและพาหะธาลัสซีเมีย ซึ่งสำคัญก่อนวางแผนมีบุตร
- ทบทวนวัคซีนที่ควรได้ในวัยผู้ใหญ่ เช่น ไข้หวัดใหญ่ประจำปี บาดทะยักกระตุ้นทุก 10 ปี และ วัคซีน HPV ถ้ายังไม่เคยฉีด
ควรรู้: ถ้าไม่มีความเสี่ยง วัยนี้ไม่จำเป็นต้องตรวจเลือดครบชุดทุกปี ทุก 2–3 ปีก็เพียงพอ แต่การพบแพทย์เพื่อวัดความดันและคุยเรื่องพฤติกรรมยังควรทำทุกปี
อายุ 30–39 ปี: เริ่มคัดกรองโรคเรื้อรังอย่างจริงจัง
- ทุกรายการของวัย 20 บวกกับตรวจเลือดพื้นฐานปีละครั้ง: น้ำตาลขณะอดอาหาร (FBS) ไขมันครบชุด การทำงานของตับและไต กรดยูริก และปัสสาวะ
- แนวทางไทยแนะนำคัดกรองเบาหวานในผู้ใหญ่อายุ 35 ปีขึ้นไป หรือเร็วกว่านั้นหากน้ำหนักเกินร่วมกับความเสี่ยงอื่น
- ผู้หญิงอายุ 30 ปีขึ้นไป ตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วย HPV DNA ทุก 5 ปี (สิทธิหลักประกันสุขภาพครอบคลุม) และคลำเต้านมด้วยตนเองสม่ำเสมอ
- ตรวจไวรัสตับอักเสบบีอย่างน้อยครั้งหนึ่งถ้าไม่เคยตรวจ คนไทยที่เกิดก่อนปี 2535 ไม่ได้รับวัคซีนตั้งแต่แรกเกิดและอาจเป็นพาหะโดยไม่รู้ตัว
อายุ 40–49 ปี: ประเมินความเสี่ยงหัวใจและเบาหวานให้ละเอียด
- ตรวจเลือดพื้นฐานทุกปี และเพิ่มน้ำตาลสะสม HbA1c เพื่อดูภาพรวมสามเดือน โดยเฉพาะถ้า FBS เริ่มอยู่ในเกณฑ์เสี่ยง (100–125 mg/dL)
- ให้แพทย์คำนวณความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด 10 ปี จากอายุ เพศ ความดัน ไขมัน การสูบบุหรี่ และเบาหวาน เพื่อตัดสินใจเรื่องการปรับพฤติกรรมหรือยา
- ผู้หญิงอายุ 40 ปีขึ้นไป พิจารณาตรวจแมมโมแกรมตามคำแนะนำของแพทย์ โดยเฉพาะถ้ามีประวัติครอบครัว
- ตรวจสายตาและความดันลูกตา เริ่มตรวจตาเป็นระยะ โดยเฉพาะผู้เป็นเบาหวานหรือมีประวัติต้อหินในครอบครัว
- ทบทวนวัคซีน: ไข้หวัดใหญ่ทุกปี และวางแผน วัคซีนงูสวัด เมื่อเข้าอายุ 50
อายุ 50 ปีขึ้นไป: เพิ่มการคัดกรองมะเร็งที่มีหลักฐาน
- ตรวจเลือดพื้นฐานและ HbA1c ทุกปี ติดตามการทำงานของไต (eGFR) ใกล้ชิดขึ้น
- คัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่: ตรวจเลือดแฝงในอุจจาระ (FIT) ทุกปี หรือส่องกล้องลำไส้ตามคำแนะนำแพทย์ สิทธิหลักประกันสุขภาพครอบคลุม FIT ในอายุ 50–70 ปี
- ผู้ชาย: คุยกับแพทย์เรื่องการตรวจ PSA ซึ่งมีทั้งประโยชน์และข้อจำกัด ควรตัดสินใจร่วมกันไม่ใช่ตรวจอัตโนมัติ
- ผู้หญิง: แมมโมแกรมทุก 1–2 ปี ตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกต่อเนื่องถึงอายุ 65 และประเมินความหนาแน่นกระดูกหลังหมดประจำเดือนตามความเสี่ยง
- วัคซีนสำหรับวัยนี้: ไข้หวัดใหญ่ทุกปี งูสวัด และเมื่ออายุ 60–65 เพิ่ม ปอดอักเสบ และ RSV อ่าน วัคซีนผู้สูงอายุควรฉีดอะไรบ้าง
เลือกแผนตรวจของคลินิกให้ตรงวัย
| แผน | รายการเด่น | เหมาะกับ | ราคา |
|---|---|---|---|
| แผน A | FBS ไขมัน ตับ ไต CBC ปัสสาวะ ยูริก + ตรวจร่างกายโดยแพทย์ | อายุ 20–35 ที่ไม่มีความเสี่ยง หรือตรวจก่อนเข้างาน | 1,290 บาท |
| แผน B | ทุกอย่างในแผน A + HbA1c หมู่เลือด ไวรัสตับอักเสบบีและซี | อายุ 35–50 หรือมีความเสี่ยงเบาหวาน หรือไม่เคยตรวจตับอักเสบ | 2,490 บาท |
| แผน C | รายการพื้นฐาน + สารบ่งชี้มะเร็งตับ ลำไส้ รังไข่ (หญิง) ต่อมลูกหมาก (ชาย) | ผู้ที่แพทย์ประเมินว่ามีความเสี่ยงเฉพาะ เช่น พาหะไวรัสตับอักเสบบี หรือประวัติครอบครัว | 3,290 บาท |
แผน C ควรเลือกเมื่อคุยกับแพทย์แล้วเห็นตรงกันว่าสารบ่งชี้มะเร็งมีประโยชน์ในกรณีของคุณ ไม่ใช่เพราะเป็นแผนที่ตรวจเยอะที่สุด อ่านเหตุผลที่ สารบ่งชี้มะเร็งไม่ใช่การคัดกรองสำหรับทุกคน ดูตารางเปรียบเทียบครบทุกรายการที่ หน้าตรวจสุขภาพ
ควรรู้: ถ้ามีโรคประจำตัวอยู่แล้ว เช่น เบาหวานหรือความดัน การตรวจติดตามจะต่างจากการคัดกรองทั่วไป ดู บริการดูแลโรคเรื้อรัง
ก่อนมาตรวจ
รายการน้ำตาลและไขมันมักต้องงดอาหาร 8–12 ชั่วโมง ส่วน HbA1c และ CBC ไม่ต้อง อ่านรายละเอียดที่ งดอาหารก่อนตรวจสุขภาพอย่างไร และเมื่อได้ผลแล้ว อ่านวิธีดูค่าต่าง ๆ ที่ อ่านผลตรวจเลือดด้วยตัวเอง
คำถามที่พบบ่อย
ควรพบแพทย์เพื่อวัดความดันและประเมินความเสี่ยงทุกปี ส่วนการตรวจเลือดครบชุดถ้าไม่มีความเสี่ยงทำทุก 2–3 ปีก็พอ แผน A เป็นจุดเริ่มต้นที่เหมาะ
บริการที่เกี่ยวข้อง
วัคซีนที่เกี่ยวข้อง
บทความที่เกี่ยวข้อง
แหล่งข้อมูล
- แนวทางการตรวจสุขภาพที่จำเป็นและเหมาะสมสำหรับประชาชน กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข
- A and B Recommendations U.S. Preventive Services Task Force
- สิทธิประโยชน์การสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรค สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ
เนื้อหานี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจ วินิจฉัย หรือคำแนะนำเฉพาะบุคคลจากแพทย์ เผยแพร่ 20 กันยายน 2569
สุขภาพแต่ละคนไม่เหมือนกัน
หากมีโรคประจำตัว ใช้ยาประจำ ตั้งครรภ์ หรือมีอาการผิดปกติ ให้แพทย์ประเมินก่อนตัดสินใจ ทัก LINE ได้เลย
