ใบรับรองแพทย์ 5 โรค คืออะไร ใครต้องใช้ ตรวจอย่างไร
โรคต้องห้าม 5 กลุ่มในใบรับรองแพทย์ ได้แก่โรคอะไรบ้าง ทำไมถึงต้องระบุ ใช้กับสมัครงาน ใบขับขี่ และราชการอย่างไร และแพทย์ตรวจด้วยวิธีไหน
คำว่า ‘ใบรับรองแพทย์ 5 โรค’ เป็นชื่อเรียกติดปากของใบรับรองแพทย์ตามแบบแพทยสภา ที่แพทย์ต้องรับรองว่าผู้ขอไม่ปรากฏอาการของโรค 5 กลุ่ม ซึ่งเป็นข้อกำหนดที่มาจากระเบียบข้าราชการและกฎหมายหลายฉบับ หลายคนกังวลว่าต้องเจาะเลือดตรวจครบทั้ง 5 โรคหรือไม่ ซึ่งไม่ต้อง ด้านล่างอธิบายว่าแพทย์ประเมินอย่างไร
สรุปก่อนอ่าน
- 5 โรค ได้แก่ โรคเรื้อนในระยะติดต่อ วัณโรคในระยะอันตราย โรคเท้าช้างในระยะที่ปรากฏอาการ โรคติดยาเสพติดให้โทษ และโรคพิษสุราเรื้อรัง
- ใช้กับการสมัครงานทั่วไป สมัครราชการ สมัครเรียน ต่อใบขับขี่ และเอกสารราชการอีกหลายประเภท
- แพทย์ประเมินจากการซักประวัติและตรวจร่างกายเป็นหลัก ไม่ต้องเจาะเลือด เว้นแต่หน่วยงานกำหนดรายการเพิ่ม
- ที่มงคลดีคลินิก ตรวจและรับได้ในวันเดียว ค่าใช้จ่าย 200 บาท
5 โรคในใบรับรองแพทย์ มีอะไรบ้าง
| โรค | เหตุผลที่อยู่ในแบบฟอร์ม | แพทย์ประเมินอย่างไร |
|---|---|---|
| โรคเรื้อนในระยะติดต่อ หรือระยะที่ปรากฏอาการเป็นที่รังเกียจแก่สังคม | โรคติดต่อเรื้อรังที่มีรอยโรคทางผิวหนังและเส้นประสาท | ตรวจผิวหนัง รอยด่าง ชา หรือความผิดปกติของมือเท้า |
| วัณโรคในระยะอันตราย | แพร่เชื้อทางอากาศได้ในระยะที่มีอาการ | ซักประวัติไอเรื้อรัง ไข้ น้ำหนักลด และฟังปอด หากสงสัยจึงส่งเอกซเรย์ |
| โรคเท้าช้างในระยะที่ปรากฏอาการเป็นที่รังเกียจแก่สังคม | โรคจากพยาธิที่ทำให้อวัยวะบวมโตถาวร | ตรวจดูอาการบวมของแขนขาหรืออวัยวะที่เข้าได้กับโรค |
| โรคติดยาเสพติดให้โทษ | กระทบความปลอดภัยในการทำงานและการขับขี่ | ซักประวัติ สังเกตอาการ หากหน่วยงานกำหนดจึงตรวจปัสสาวะเพิ่ม |
| โรคพิษสุราเรื้อรัง | กระทบสมรรถภาพและความปลอดภัย | ซักประวัติการดื่ม อาการถอน และตรวจร่างกายที่เกี่ยวข้อง |
โรคทั้งห้ามีอาการแสดงที่แพทย์ประเมินได้จากการซักประวัติและตรวจร่างกาย ใบรับรองแพทย์ 5 โรคทั่วไปจึงไม่ต้องเจาะเลือด และทำเสร็จได้ในเวลาไม่นาน
ใครต้องใช้ใบรับรองแพทย์ 5 โรค
- ผู้สมัครงานเอกชนทั่วไป ที่บริษัทใช้แบบฟอร์มแพทยสภา
- ผู้สมัครสอบหรือบรรจุเข้ารับราชการ ซึ่งระเบียบกำหนดโรคต้องห้ามไว้ในทำนองเดียวกัน
- ผู้ขอทำหรือต่ออายุใบขับขี่ ดูรายละเอียดที่ ใบรับรองแพทย์ต่อใบขับขี่
- ผู้สมัครเรียน นักศึกษาวิชาทหาร และผู้ขอใบอนุญาตประกอบอาชีพบางประเภท
ขั้นตอนที่คลินิก
ลงทะเบียนด้วยบัตรประชาชน กรอกส่วนประวัติสุขภาพของผู้ขอในแบบฟอร์ม จากนั้นพยาบาลวัดความดัน ชีพจร น้ำหนัก ส่วนสูง แพทย์ซักประวัติและตรวจร่างกาย แล้วลงความเห็นในส่วนของแพทย์ ทั้งหมดใช้เวลาไม่นานหากคิวไม่หนาแน่น รายละเอียดบริการอยู่ที่ หน้าใบรับรองแพทย์
ถ้าแบบฟอร์มของหน่วยงานมีช่องเพิ่ม เช่น ผลเอกซเรย์ปอดหรือผลตรวจสารเสพติด ให้ส่งรูปแบบฟอร์มมาทาง LINE ก่อน จะได้วางแผนได้ว่ารายการใดทำที่คลินิกได้ทันที รายการใดต้องรอผลหรือทำที่โรงพยาบาล
ถ้ามีโรคประจำตัว จะออกใบรับรองแพทย์ 5 โรคได้ไหม
โรคประจำตัวทั่วไป เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง ภูมิแพ้ หรือไทรอยด์ ไม่ใช่โรคต้องห้ามใน 5 กลุ่มนี้ แพทย์จะบันทึกตามความจริงในส่วนประวัติ และยังรับรองได้ว่าไม่ปรากฏอาการของโรคทั้งห้า สิ่งที่แพทย์รับรองไม่ได้คือข้อมูลที่ตรวจสอบไม่ได้ หรือการปกปิดโรคที่หน่วยงานกำหนดให้เปิดเผย
ควรรู้: ถ้ากำลังติดตามโรคเรื้อรังอยู่แล้ว การมาตรวจใบรับรองแพทย์เป็นโอกาสดีที่จะทบทวนยาและค่าความดันไปพร้อมกัน ดู บริการดูแลโรคเรื้อรัง
คำถามที่พบบ่อย
โดยทั่วไปไม่ต้อง แพทย์ประเมินจากประวัติและการตรวจร่างกาย จะตรวจเพิ่มเฉพาะเมื่อสงสัยหรือเมื่อหน่วยงานกำหนดรายการเพิ่ม เช่น ตรวจสารเสพติดในปัสสาวะ
บริการที่เกี่ยวข้อง
บทความที่เกี่ยวข้อง
แหล่งข้อมูล
- แบบใบรับรองแพทย์ที่รับรองโดยมติคณะกรรมการแพทยสภา พ.ศ. 2561 กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข
- กฎ ก.พ. ว่าด้วยโรค พ.ศ. 2566 สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน
เนื้อหานี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจ วินิจฉัย หรือคำแนะนำเฉพาะบุคคลจากแพทย์ เผยแพร่ 20 กันยายน 2569
สุขภาพแต่ละคนไม่เหมือนกัน
หากมีโรคประจำตัว ใช้ยาประจำ ตั้งครรภ์ หรือมีอาการผิดปกติ ให้แพทย์ประเมินก่อนตัดสินใจ ทัก LINE ได้เลย
