พอฝนเริ่มตกติดกันหลายวัน อาการที่คนเดินเข้าคลินิกก็เปลี่ยนไป ไม่ได้มีแค่ไข้หวัด น้ำขังกับความชื้นทำให้เชื้อหลายชนิดแพร่ง่ายขึ้น ตั้งแต่ยุงลายที่วางไข่ในน้ำนิ่ง ไปจนถึงเชื้อที่ปนมากับน้ำท่วมขัง
สรุปก่อนอ่าน
- น้ำขังรอบบ้านคือแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลาย ควรเทน้ำและปิดภาชนะทุกสัปดาห์
- ไข้สูงร่วมกับปวดกล้ามเนื้อมากหลังลุยน้ำท่วมขัง ควรนึกถึงโรคฉี่หนูและรีบพบแพทย์
- ท้องเสียส่วนใหญ่ดูแลด้วยการทดแทนน้ำและเกลือแร่ ไม่ใช่ยาหยุดถ่าย
- วัคซีนไข้หวัดใหญ่ประจำปีช่วยลดความรุนแรงในกลุ่มเสี่ยงได้
1. ไข้เลือดออก
เกิดจากเชื้อไวรัสเดงกีที่มียุงลายเป็นพาหะ ยุงลายวางไข่ในน้ำนิ่งใส เช่น จานรองกระถาง ยางรถเก่า และภาชนะเก็บน้ำที่ไม่ปิดฝา ช่วงหน้าฝนจึงเป็นฤดูระบาด
อาการเด่นคือไข้สูงลอย ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยตามตัว และอาจมีจุดแดงตามร่างกาย ช่วงไข้ลดเป็นช่วงที่ต้องเฝ้าระวังมากที่สุด และควรหลีกเลี่ยงยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs
2. ไข้หวัดใหญ่
อาการเริ่มต้นคล้ายหวัดธรรมดาจนหลายคนชะล่าใจ แต่มักมาเร็วและแรงกว่า ทั้งไข้สูง ปวดเมื่อยตามตัวมาก อ่อนเพลียชัดเจน และอาจมีภาวะแทรกซ้อนอย่างปอดอักเสบในกลุ่มเสี่ยง
การฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ประจำปีเป็นวิธีป้องกันที่ทำได้ล่วงหน้า โดยเฉพาะในเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ และผู้ที่มีโรคประจำตัว
3. ท้องร่วงและอาหารเป็นพิษ
- เลี่ยงอาหารค้างมื้อและอาหารที่ตั้งทิ้งไว้นานในอากาศชื้น
- ดื่มน้ำสะอาด กินอาหารปรุงสุกใหม่ และล้างมือก่อนกินอาหารทุกครั้ง
- หากท้องเสีย ให้จิบเกลือแร่ทดแทนน้ำและเกลือแร่ที่เสียไปเป็นหลัก
- ควรพบแพทย์หากถ่ายเป็นมูกเลือด ไข้สูง อาเจียนมากจนกินไม่ได้ หรือมีอาการขาดน้ำ
4. โรคฉี่หนู (เลปโตสไปโรซิส)
ติดต่อจากการสัมผัสน้ำหรือดินที่ปนเปื้อนปัสสาวะของสัตว์นำโรค เชื้อเข้าทางบาดแผล รอยถลอก หรือเยื่อบุ ผู้ที่ลุยน้ำท่วมขังหรือทำงานกลางแจ้งจึงเสี่ยงกว่าคนทั่วไป
อาการมักเริ่มด้วยไข้สูงเฉียบพลัน หนาวสั่น ปวดศีรษะ ปวดกล้ามเนื้อมาก ตาแดง คลื่นไส้อาเจียน หากไม่ได้รับการรักษา อาจลุกลามจนไตเสียหาย ตับวาย หรือเยื่อหุ้มสมองอักเสบได้
ควรรู้: หากมีไข้หลังลุยน้ำท่วมขังภายในสองสัปดาห์ ควรแจ้งแพทย์ว่าเคยลุยน้ำ เพราะเป็นข้อมูลสำคัญต่อการวินิจฉัย
5. โรคผิวหนังอักเสบและเชื้อรา
- เช็ดตัวและเท้าให้แห้งทุกครั้งหลังเปียกฝนหรือลุยน้ำ
- เปลี่ยนถุงเท้าและรองเท้าที่เปียกชื้น อย่าใส่ซ้ำทั้งวัน
- ระวังการอับชื้นตามซอกนิ้วเท้า ขาหนีบ และใต้ราวนม
- หากมีแผลเปิด ควรทำความสะอาดและปิดแผลก่อนลุยน้ำ
คำตอบแบบสั้นและตรง
ไข้หน้าฝนแยกอย่างไรว่าเป็นโรคอะไร?
แยกจากอาการอย่างเดียวได้ยาก เพราะหลายโรคเริ่มด้วยไข้เหมือนกัน ควรเล่าประวัติให้ครบ เช่น ลุยน้ำหรือไม่ มียุงชุกไหม กินอะไรมา เพื่อให้แพทย์เลือกตรวจได้ตรงจุด
ไข้กี่วันจึงควรมาตรวจ?
หากไข้สูงเกินสองวันแล้วไม่ดีขึ้น หรือมีอาการเตือน เช่น ปวดท้องมาก อาเจียนไม่หยุด ซึมลง หายใจเหนื่อย ควรมาตรวจโดยไม่ต้องรอครบกำหนดวัน
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ตอนหน้าฝนทันไหม?
ทัน เพราะไข้หวัดใหญ่พบได้ตลอดปีและมีการระบาดเป็นช่วง การฉีดเมื่อพร้อมย่อมดีกว่าการรอ
แหล่งข้อมูล
- Influenza (Seasonal) World Health Organization
- Leptospirosis MedlinePlus Medical Encyclopedia, U.S. National Library of Medicine
- About Leptospirosis Centers for Disease Control and Prevention
เนื้อหาเรียบเรียงจากแหล่งข้อมูลสาธารณสุขที่อ้างอิงไว้ด้านบน
เนื้อหานี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจ วินิจฉัย หรือคำแนะนำเฉพาะบุคคลจากแพทย์