วัคซีน HPV ผู้ชายฉีดได้ไหม จำเป็นแค่ไหน
ผู้ชายก็ติดเชื้อ HPV และเป็นมะเร็งจากเชื้อนี้ได้ อธิบายว่าวัคซีน HPV ป้องกันอะไรในผู้ชาย ฉีดได้ถึงอายุเท่าไหร่ กี่เข็ม และควรเลือกชนิดไหน
ชื่อเดิมของวัคซีน HPV ที่คนไทยคุ้นคือ ‘วัคซีนมะเร็งปากมดลูก’ ทำให้ผู้ชายจำนวนมากคิดว่าไม่เกี่ยวกับตัวเอง แต่เชื้อ HPV ทำให้เกิดมะเร็งในผู้ชายได้หลายอวัยวะ และวัคซีนขึ้นทะเบียนให้ใช้ในผู้ชายมานานกว่าสิบปีแล้ว ด้านล่างตอบว่าผู้ชายควรฉีดไหม และฉีดเมื่อไหร่
สรุปก่อนอ่าน
- เชื้อ HPV ก่อมะเร็งช่องปากและลำคอ มะเร็งทวารหนัก และมะเร็งองคชาตในผู้ชายได้ โดยมะเร็งช่องปากและลำคอจากเชื้อ HPV มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นทั่วโลก
- วัคซีน HPV ชนิด 4 และ 9 สายพันธุ์ ขึ้นทะเบียนใช้ในผู้ชายอายุ 9–45 ปี
- แนวทางสากลแนะนำให้ฉีดเป็นกิจวัตรในเด็กชายและวัยรุ่นชาย ประโยชน์สูงสุดเมื่อฉีดอายุ 11–12 ปี และยังแนะนำถึงอายุ 26 ปี ส่วน 27–45 ปี ตัดสินใจร่วมกับแพทย์
- จำนวนเข็มและราคาเท่ากับผู้หญิง ชนิด 9 สายพันธุ์ 5,330 บาท/เข็ม ชนิด 4 สายพันธุ์ 3,500 บาท/เข็ม
HPV ทำอะไรกับผู้ชาย
ผู้ชายติดเชื้อ HPV ได้ไม่ต่างจากผู้หญิง และส่วนใหญ่ร่างกายกำจัดเชื้อได้เองเช่นกัน แต่ในผู้ชายไม่มีการตรวจคัดกรองเหมือนการตรวจปากมดลูก การติดเชื้อค้างจึงมักไม่ถูกพบจนกว่าจะเป็นโรคแล้ว มะเร็งที่สัมพันธ์กับ HPV ในผู้ชายได้แก่มะเร็งช่องปากและลำคอ (โดยเฉพาะบริเวณต่อมทอนซิลและโคนลิ้น) มะเร็งทวารหนัก และมะเร็งองคชาต
ข้อมูลจากหลายประเทศพบว่ามะเร็งช่องปากและลำคอที่เกิดจาก HPV เพิ่มขึ้นต่อเนื่องและพบในผู้ชายมากกว่าผู้หญิงหลายเท่า สายพันธุ์หลักที่เป็นสาเหตุคือ HPV 16 ซึ่งอยู่ในวัคซีนทั้งสองชนิด นอกจากนี้สายพันธุ์ 6 และ 11 ในวัคซีนยังป้องกันหูดที่เกิดจากเชื้อนี้ได้ด้วย
ผู้ชายฉีดได้ตั้งแต่อายุเท่าไหร่ถึงเท่าไหร่
วัคซีน HPV ชนิด 4 และ 9 สายพันธุ์ขึ้นทะเบียนใช้ในผู้ชายอายุ 9–45 ปี เช่นเดียวกับผู้หญิง ช่วงที่ให้ประโยชน์สูงสุดคือก่อนที่จะมีโอกาสสัมผัสเชื้อ แนวทางของสหรัฐอเมริกาจึงแนะนำให้ฉีดเป็นกิจวัตรที่อายุ 11–12 ปี (เริ่มได้ตั้งแต่ 9 ปี) และตามเก็บให้ครบถึงอายุ 26 ปี
สำหรับผู้ชายอายุ 27–45 ปี วัคซีนยังมีประโยชน์ในการป้องกันสายพันธุ์ที่ยังไม่เคยติด แต่ประโยชน์โดยรวมลดลงตามอายุ จึงแนะนำให้ตัดสินใจร่วมกับแพทย์โดยดูจากความเสี่ยงส่วนบุคคล
เลือกชนิดไหน ฉีดกี่เข็ม
- ชนิด 9 สายพันธุ์ครอบคลุมสายพันธุ์ก่อมะเร็งมากกว่า และเป็นชนิดที่แนวทางปัจจุบันใช้เป็นหลัก ดูรายละเอียดที่ วัคซีน HPV 9 สายพันธุ์
- ชนิด 4 สายพันธุ์ครอบคลุม 16, 18 ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของมะเร็งในผู้ชาย ราคาต่ำกว่า ดูที่ วัคซีน HPV 4 สายพันธุ์
- อายุ 9–14 ปี ฉีด 2 เข็ม ห่างกัน 6–12 เดือน · อายุ 15 ปีขึ้นไป ฉีด 3 เข็ม ที่ 0, 2, 6 เดือน
- อ่านเปรียบเทียบสองชนิดแบบละเอียดที่ HPV 4 กับ 9 สายพันธุ์ต่างกันอย่างไร
ทำไมการฉีดในเด็กชายช่วยทั้งสังคม
ประเทศที่ให้วัคซีน HPV ทั้งเด็กหญิงและเด็กชาย เช่น ออสเตรเลีย พบว่าการติดเชื้อสายพันธุ์ในวัคซีนลดลงในประชากรทั้งหมดเร็วกว่าประเทศที่ฉีดเฉพาะเด็กหญิง เพราะตัดวงจรการแพร่เชื้อได้จากทั้งสองฝั่ง องค์การอนามัยโลกสนับสนุนให้ประเทศที่มีทรัพยากรพอขยายการฉีดไปยังเด็กชายด้วยเหตุผลนี้
ในไทยโครงการของรัฐยังครอบคลุมเฉพาะนักเรียนหญิง ผู้ปกครองที่ต้องการให้ลูกชายได้รับวัคซีนจึงต้องมาฉีดที่สถานพยาบาลเอง ช่วงอายุ 9–14 ปีที่ฉีดเพียง 2 เข็มเป็นช่วงที่คุ้มค่าที่สุด
ผลข้างเคียงและการเตรียมตัว
เหมือนกับในผู้หญิง คือปวดหรือบวมบริเวณที่ฉีด ปวดศีรษะ ไข้ต่ำ 1–2 วัน วัยรุ่นอาจเป็นลมหลังฉีดจึงให้นั่งพัก 15–30 นาที ไม่ต้องงดอาหารและไม่ต้องตรวจอะไรก่อน นำสมุดวัคซีนมาถ้ามี ทัก LINE เพื่อเช็กสต็อกและนัดวันได้ก่อนเดินทาง
คำถามที่พบบ่อย
ได้ วัคซีนขึ้นทะเบียนถึงอายุ 45 ปี ประโยชน์ลดลงตามอายุแต่ยังป้องกันสายพันธุ์ที่ยังไม่เคยติดได้ ควรคุยกับแพทย์เรื่องความคุ้มค่าตามความเสี่ยงของคุณ
บริการที่เกี่ยวข้อง
วัคซีนที่เกี่ยวข้อง
บทความที่เกี่ยวข้อง
แหล่งข้อมูล
- HPV and Men U.S. Centers for Disease Control and Prevention
- Human papillomavirus and cancer World Health Organization
- HPV Vaccination Recommendations U.S. Centers for Disease Control and Prevention
เนื้อหานี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจ วินิจฉัย หรือคำแนะนำเฉพาะบุคคลจากแพทย์ เผยแพร่ 20 กันยายน 2569
สุขภาพแต่ละคนไม่เหมือนกัน
หากมีโรคประจำตัว ใช้ยาประจำ ตั้งครรภ์ หรือมีอาการผิดปกติ ให้แพทย์ประเมินก่อนตัดสินใจ ทัก LINE ได้เลย
