ใบผลตรวจเลือดมีตัวย่อภาษาอังกฤษเต็มไปหมด และตัวเลขที่พิมพ์ตัวหนาหรือมีดอกจันมักทำให้ใจหาย ด้านล่างไล่ทีละหมวดว่าค่าแต่ละตัววัดอะไร ช่วงปกติอยู่ราวไหน และค่าแบบไหนที่ควรกลับมาคุยกับแพทย์ ค่าอ้างอิงของแต่ละห้องปฏิบัติการต่างกันเล็กน้อย ให้ยึดช่วงที่พิมพ์อยู่ในใบผลของคุณเป็นหลัก
สรุปก่อนอ่าน
- ค่าที่ผิดปกติเล็กน้อยครั้งเดียวไม่ได้แปลว่าเป็นโรค หลายค่าแกว่งตามอาหาร การนอน การออกกำลังกาย และการเจ็บป่วยชั่วคราว
- FBS ≥126 mg/dL หรือ HbA1c ≥6.5% เป็นช่วงเกณฑ์เบาหวานในผู้ใหญ่ที่ไม่ตั้งครรภ์ แต่ต้องแปลผลและมักต้องตรวจยืนยัน ค่าอื่นที่ผิดปกติต้องดูบริบทด้วย
- อ่านค่าเป็นชุด ไม่อ่านทีละตัว เช่น ค่าไตต้องดู Cr กับ eGFR คู่กัน ค่าซีดต้องดู Hb ร่วมกับ MCV
- ถามแพทย์ว่าผลแต่ละรายการควรทบทวนเมื่อไร บางความผิดปกติต้องดูแลทันที ไม่มีเกณฑ์ให้รอ 2–4 สัปดาห์ก่อนตรวจซ้ำหรือจัดการกับผลผิดปกติทุกชนิด
CBC: ความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด
เลื่อนตารางด้านข้างเพื่อดูข้อมูลครบ →
| ค่า | วัดอะไร | ช่วงอ้างอิง | สิ่งที่ควรถาม |
|---|---|---|---|
| Hb (ฮีโมโกลบิน) | โปรตีนในเม็ดเลือดแดงที่ช่วยขนส่งออกซิเจน | ใช้ช่วงอ้างอิงในใบผลตรวจ | ค่าสูงหรือต่ำมีหลายสาเหตุ ต้องดูอาการและค่าอื่นใน CBC |
| MCV | ขนาดเม็ดเลือดแดง | ใช้ช่วงอ้างอิงในใบผลตรวจ | ต่ำ = ขาดเหล็กหรือธาลัสซีเมีย · สูง = ขาดวิตามินบี 12/โฟเลต แอลกอฮอล์ |
| WBC (เม็ดเลือดขาว) | ภูมิคุ้มกัน | ใช้ช่วงอ้างอิงในใบผลตรวจ | สูง = ติดเชื้อ อักเสบ ความเครียด · ต่ำ = ไวรัส ยา หรือโรคไขกระดูก |
| Platelet (เกล็ดเลือด) | การแข็งตัวของเลือด | ใช้ช่วงอ้างอิงในใบผลตรวจ | ต่ำ = ไข้เลือดออก ยา โรคตับ · สูง = อักเสบ ขาดเหล็ก |
รูปแบบ CBC ช่วยให้แพทย์พิจารณาภาวะซีด การติดเชื้อ และภาวะอื่น แต่ไม่ยืนยันสาเหตุจากค่าเดียว ช่วงอ้างอิงและหน่วยขึ้นกับห้องปฏิบัติการและกลุ่มผู้รับการตรวจ ไม่เริ่มกินธาตุเหล็กจากผล CBC ผิดปกติอย่างเดียว
อ้างอิง: [1] MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine, [4] MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine
น้ำตาล: FBS และ HbA1c

เกณฑ์วินิจฉัยในผู้ใหญ่ที่ไม่ตั้งครรภ์ ไม่ใช่เป้าหมายรักษารายบุคคล ผลในช่วงวินิจฉัยมักต้องให้แพทย์ตรวจยืนยัน
เลื่อนตารางด้านข้างเพื่อดูข้อมูลครบ →
| ค่า | ปกติ | เสี่ยง (ก่อนเบาหวาน) | เข้าเกณฑ์เบาหวาน |
|---|---|---|---|
| FBS (น้ำตาลหลังงดอาหาร 8 ชม.) | <100 mg/dL | 100–125 mg/dL | ≥126 mg/dL (ยืนยันซ้ำ) |
| HbA1c (น้ำตาลสะสม 3 เดือน) | <5.7% | 5.7–6.4% | ≥6.5% |
FBS สูงเล็กน้อยครั้งเดียวอาจมาจากงดอาหารไม่ครบ นอนน้อย หรือเครียด ส่วน HbA1c ไม่ขึ้นกับมื้ออาหารจึงใช้ยืนยันได้ดี ถ้าอยู่ในช่วงเสี่ยง การปรับอาหารและออกกำลังกายตอนนี้ได้ผลมากที่สุด อ่านรายละเอียดที่ ค่าที่ใช้ติดตามเบาหวาน
อ้างอิง: [2] NIDDK / NIH
ไขมันในเลือด: Lipid profile
ชุดไขมันมี total cholesterol, LDL, HDL และ triglycerides เป้าหมาย LDL สำหรับรักษาขึ้นกับความเสี่ยงโรคหัวใจและแนวทางที่ใช้ ไม่กำหนดเป้าสำหรับทุกคนจากอายุหรือคำว่าเบาหวานเพียงอย่างเดียว อ่าน ไขมันในเลือด LDL HDL ค่าปกติเท่าไหร่
ค่า TG สูงมักสัมพันธ์กับอาหารแป้ง น้ำตาล แอลกอฮอล์ และการไม่งดอาหารก่อนเจาะ ส่วน HDL ต่ำสัมพันธ์กับการไม่ออกกำลังกายและการสูบบุหรี่ อ่านรายละเอียดเป้าหมายแต่ละกลุ่มที่ ไขมันในเลือด LDL HDL ค่าปกติเท่าไหร่
ตับ: AST, ALT, ALP
เลื่อนตารางด้านข้างเพื่อดูข้อมูลครบ →
| ค่า | ช่วงอ้างอิงโดยประมาณ | สูงมักหมายถึง |
|---|---|---|
| ALT (SGPT) | ใช้ช่วงอ้างอิงและหน่วยในใบผลตรวจ | ไขมันพอกตับ ยา แอลกอฮอล์ ไวรัสตับอักเสบ ค่านี้จำเพาะกับตับมากกว่า AST |
| AST (SGOT) | ใช้ช่วงอ้างอิงและหน่วยในใบผลตรวจ | ตับ แต่ก็สูงได้จากกล้ามเนื้อหลังออกกำลังกายหนัก |
| ALP | ใช้ช่วงอ้างอิงและหน่วยในใบผลตรวจ | ท่อน้ำดี กระดูก และสูงได้ปกติในเด็กที่กำลังโตและหญิงตั้งครรภ์ |
ค่าตับผิดปกติมีหลายสาเหตุ รวมถึงยาและอาหารเสริม ค่าตัวเดียวไม่ได้ระบุโรคหรือทำให้ต้องตรวจชุดใดอัตโนมัติ นำรายการยามาให้แพทย์เลือกการประเมินต่อ
ไต: BUN, Creatinine, eGFR

เลื่อนตารางด้านข้างเพื่อดูข้อมูลครบ →
| ค่า | ช่วงอ้างอิงโดยประมาณ | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| Creatinine (Cr) | ใช้ช่วงอ้างอิงในใบผลตรวจ | ขึ้นกับมวลกล้ามเนื้อ คนตัวใหญ่ค่าสูงกว่าโดยธรรมชาติ |
| eGFR | ดูร่วมกับตัวบ่งชี้ในปัสสาวะและความต่อเนื่องของผล | คำนวณจาก Cr อายุ เพศ เป็นค่าที่ใช้บอกระยะโรคไต |
| BUN | ใช้ช่วงอ้างอิงในใบผลตรวจ | สูงได้จากขาดน้ำหรือกินโปรตีนมาก ไม่ได้แปลว่าไตเสื่อมเสมอไป |
KDIGO นิยามโรคไตเรื้อรังจากความผิดปกติของโครงสร้างหรือการทำงานของไตที่มีอย่างน้อย 3 เดือน ค่า eGFR ครั้งเดียวไม่ยืนยันความเรื้อรัง และ eGFR มากกว่า 60 ไม่ตัดโรคไตหากมีตัวบ่งชี้อื่น เวลาตรวจซ้ำและตรวจปัสสาวะขึ้นกับสถานการณ์ทางคลินิก
กรดยูริกและปัสสาวะ
- ผลกรดยูริกอย่างเดียวไม่วินิจฉัยเกาต์หรือชี้ว่าต้องกินยา ให้เล่าอาการ ประวัติอาการเดิม และเหตุผลที่ตรวจ
- โปรตีน เลือด หรือเม็ดเลือดขาวในปัสสาวะต้องแปลร่วมกับอาการ วิธีเก็บตัวอย่าง และผลอื่น ไม่ยืนยันโรคไตจากเบาหวานหรือการติดเชื้อจากสิ่งที่พบอย่างเดียว
- แจ้งหากมีประจำเดือนหรือสงสัยปนเปื้อน และทำตามวิธีเก็บตัวอย่างที่เจ้าหน้าที่แจ้ง
อ้างอิง: [1] MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine, [3] Kidney Disease: Improving Global Outcomes
ค่าแบบไหนที่ควรกลับมาพบแพทย์เร็ว ไม่รอนัดปีหน้า
- ผลที่ห้องปฏิบัติการหรือแพทย์แจ้งว่าวิกฤต ต้องดำเนินการตามเวลาที่กำหนด
- ผลในช่วงเกณฑ์เบาหวาน การเปลี่ยนแปลงการทำงานของไต หรือแนวโน้มผิดปกติอื่น ต้องให้แพทย์แปลผลและกำหนดติดตาม
- หายใจลำบากมาก เป็นลม สับสน หรือเลือดออกควบคุมไม่ได้ ต้องรับการดูแลเร่งด่วน ไม่รอตรวจซ้ำตามนัดทั่วไป
- นำผลเดิม อาการ และรายการยาไปด้วย ไม่วินิจฉัยหรือปรับยาจากตัวเลขอย่างเดียว
ควรรู้: นำใบผลตรวจเดิมทุกครั้งที่มาตรวจ แนวโน้มของค่าตลอดหลายปีบอกอะไรได้มากกว่าตัวเลขครั้งเดียว ที่คลินิกรับ ตรวจเลือดเฉพาะรายการ เพื่อติดตามค่าที่ผิดปกติได้โดยไม่ต้องตรวจทั้งชุดใหม่
อ้างอิง: [1] MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine, [2] NIDDK / NIH, [3] Kidney Disease: Improving Global Outcomes
คำถามที่พบบ่อย
ส่วนใหญ่ไม่ แพทย์มักให้ตรวจซ้ำใน 2–4 สัปดาห์โดยเตรียมตัวให้ถูกต้องก่อน ถ้ายังผิดปกติจึงหาสาเหตุต่อ ยกเว้นค่าที่สูงมากหรือมีอาการร่วม ควรพบแพทย์เร็ว
บริการที่เกี่ยวข้อง
บทความที่เกี่ยวข้อง
แหล่งข้อมูล
- [1] How to Understand Your Lab Results MedlinePlus, U.S. National Library of Medicineสืบค้น 11 ตุลาคม 2569
- [2] Diabetes Tests & Diagnosis NIDDK / NIHสืบค้น 11 ตุลาคม 2569
- [3] KDIGO 2024 Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of Chronic Kidney Disease Kidney Disease: Improving Global Outcomesสืบค้น 11 ตุลาคม 2569
- [4] Complete Blood Count (CBC) MedlinePlus, U.S. National Library of Medicineสืบค้น 11 ตุลาคม 2569
- [5] Liver Function Tests MedlinePlus, U.S. National Library of Medicineสืบค้น 11 ตุลาคม 2569
เนื้อหานี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจ วินิจฉัย หรือคำแนะนำเฉพาะบุคคลจากแพทย์ เผยแพร่ 21 กันยายน 2569
วิธีเลือกแหล่งข้อมูลและแจ้งแก้ไขบทความ
