วัคซีน ความรู้เพื่อดูแลตัวเอง

วัคซีนงูสวัด เชื้อเป็น vs เชื้อตาย ต่างกันอย่างไร ราคาเท่าไหร่

เปรียบเทียบวัคซีนงูสวัดสองชนิด ประสิทธิภาพ จำนวนเข็ม ใครฉีดได้ ใครห้าม ผลข้างเคียง และราคาที่คลินิก เพื่อเลือกให้เหมาะกับพ่อแม่หรือตัวเอง

อ่านประมาณ 7 นาที

จัดทำโดย มงคลดีคลินิกเวชกรรม · หลักการจัดทำและตรวจสอบเนื้อหา

การฉีดวัคซีนที่ต้นแขน
ภาพประกอบบทความ

คนอายุ 50 ขึ้นไปกลัวงูสวัดเพราะอาการปวดตามเส้นประสาท ซึ่งอาจอยู่ต่อเป็นเดือนหรือเป็นปีหลังผื่นหายแล้ว ตอนนี้มีวัคซีนสองชนิดที่ทำงานต่างกัน ป้องกันได้ไม่เท่ากัน และราคาห่างกันมาก ด้านล่างเทียบทีละข้อ พร้อมคำแนะนำว่าใครควรเลือกแบบไหน

สรุปก่อนอ่าน

  • Shingrix เป็นวัคซีน recombinant ไม่มีไวรัสมีชีวิต ใช้ 2 เข็ม ระยะขึ้นกับสุขภาพ ในการศึกษาผู้ภูมิคุ้มกันปกติอายุ 50+ ป้องกันงูสวัดได้มากกว่า 90% แต่ผลต่างกันตามกลุ่ม ไม่ใช่รับประกันรายบุคคล
  • ชนิดเชื้อเป็น (live, Zostavax) ฉีดเข็มเดียว ป้องกันได้ราว 50% และลดลงตามเวลา ห้ามใช้ในผู้ที่ภูมิคุ้มกันบกพร่อง
  • ทะเบียนไทย Shingrix ระบุผู้ใหญ่ 50+ และผู้ใหญ่ 18+ ที่เสี่ยงงูสวัดมากกว่าปกติ ต้องประเมินความเหมาะสมและฉลากผลิตภัณฑ์จริง ไม่ใช้แนวทางสหรัฐเป็นเกณฑ์ทะเบียนไทย
  • ราคาที่คลินิก: เชื้อเป็น 5,000 บาท/เข็ม · เชื้อตาย 6,900 บาท/เข็ม (แพ็กเกจ 2 เข็ม 13,000 บาท)

งูสวัดคืออะไร ทำไมต้องป้องกัน

งูสวัดเกิดจากไวรัส varicella-zoster ซึ่งคงอยู่ในร่างกายหลังสุกใสและอาจกลับมาแสดงอาการภายหลัง ความเสี่ยงเพิ่มตามอายุและภาวะภูมิคุ้มกัน ตัวเลขประมาณ 1 ใน 3 ที่ CDC ยกเป็นความเสี่ยงตลอดชีวิตของประชากรสหรัฐ ไม่ใช่การประเมินผู้ป่วยไทยรายคน

อาการปวดปลายประสาทหลังงูสวัดอาจอยู่นานหลายเดือนหรือหลายปีและกระทบชีวิตประจำวัน การป้องกันและการประเมินรักษาเมื่อมีอาการมีบทบาทต่างกัน ไม่ใช้วัคซีนรักษางูสวัดที่กำลังเป็นหรืออาการปวดเดิม

อ้างอิง: [1] U.S. Centers for Disease Control and Prevention, [4] U.S. Centers for Disease Control and Prevention

เปรียบเทียบสองชนิด

ขวดวัคซีนและกระบอกฉีดยา
วัคซีนขวดวัคซีนและกระบอกฉีดยา

เลื่อนตารางด้านข้างเพื่อดูข้อมูลครบ →

เปรียบเทียบสองชนิด
ชนิดเชื้อเป็น (live attenuated)ชนิดเชื้อตาย (recombinant)
ชื่อการค้าที่รู้จักZostavaxShingrix
หลักการไวรัสอ่อนฤทธิ์ กระตุ้นภูมิเหมือนติดเชื้อธรรมชาติโปรตีนของไวรัส + สารเสริมฤทธิ์ ไม่มีไวรัสมีชีวิต
จำนวนเข็ม1 เข็ม2 เข็ม; โดยทั่วไป 2–6 เดือน บางผู้ภูมิต่ำใช้ 1–2 เดือนตามประเมิน
ประสิทธิภาพป้องกันงูสวัดผลต่างกันตามอายุและการศึกษา; ลดลงตามเวลามากกว่า 90% ในการศึกษาผู้ภูมิปกติอายุ 50+; ผลต่างกันตามภูมิคุ้มกัน
ป้องกันปวดปลายประสาทหลังผื่นหายลดความเสี่ยงในการศึกษาบางกลุ่ม ไม่ใช่รับประกันลดความเสี่ยงในการศึกษาบางกลุ่ม ไม่ใช่รับประกัน
ความคงอยู่ของภูมิลดลงชัดเจนหลัง 5–8 ปีป้องกันได้หลายปี; ระยะขึ้นกับกลุ่มและการศึกษา
อายุที่ฉีดได้ตรวจฉลากชนิดเชื้อเป็นที่ใช้จริงและภาวะภูมิคุ้มกันทะเบียนไทย Shingrix:50+หรือ18+ที่เสี่ยงมากกว่าปกติ ต้องประเมิน
ห้ามใช้ในภูมิคุ้มกันบกพร่อง ได้รับยากดภูมิ ตั้งครรภ์ตรวจแพ้รุนแรง งูสวัดที่กำลังเป็น การตั้งครรภ์ และสถานการณ์แต่ละคน
ผลข้างเคียงเด่นปวด แดง คันที่ฉีด ปวดศีรษะ ค่อนข้างน้อยปวดที่ฉีดค่อนข้างมาก อ่อนเพลีย ปวดเมื่อย ไข้ 1–3 วัน
ราคาที่คลินิก5,000 บาท/เข็ม6,900 บาท/เข็ม · แพ็กเกจ 2 เข็ม 13,000 บาท

อ้างอิง: [1] U.S. Centers for Disease Control and Prevention, [2] U.S. Centers for Disease Control and Prevention (MMWR), [4] U.S. Centers for Disease Control and Prevention, [5] Thai Food and Drug Administration, [6] Thai Food and Drug Administration

ควรเลือกชนิดไหน

แนวทาง CDC สหรัฐแนะนำ Shingrix ในผู้ใหญ่ภูมิปกติ 50+ และผู้ภูมิคุ้มกันบกพร่อง/กดภูมิบางกลุ่มตั้งแต่ 19 ปี ส่วนทะเบียนไทยมีข้อบ่งใช้ต่างรายละเอียด แพทย์ต้องเลือกเวลาให้เหมาะกับโรคและการรักษา ไม่ถือว่าวัคซีนไม่ใช่เชื้อเป็นเหมาะกับผู้ภูมิต่ำทุกคนทันที

ผู้เคยได้วัคซีนเชื้อเป็นควรนำชื่อและวันฉีดมาทบทวน CDC ระบุอย่างน้อย 8 สัปดาห์จาก Zostavax ก่อน Shingrix แต่ต้องตรวจผลิตภัณฑ์จริงและแนวทางที่ใช้ในไทย ไม่จัดเข็มเพิ่มจากชื่อ “เชื้อเป็น” อย่างเดียว

ควรรู้: CDC ไม่กำหนดให้รอหนึ่งปีเป็นกิจวัตรก่อน Shingrix หลังงูสวัด แต่ไม่ให้ระหว่างอาการงูสวัดเฉียบพลัน ผู้รักษาต้องประเมินอาการ สุขภาพและผลิตภัณฑ์ก่อนนัด

อ้างอิง: [4] U.S. Centers for Disease Control and Prevention, [5] Thai Food and Drug Administration, [6] Thai Food and Drug Administration

ผลข้างเคียงของชนิดเชื้อตาย ควรเตรียมใจอย่างไร

การฉีดวัคซีนที่ต้นแขน
วัคซีนการฉีดวัคซีนที่ต้นแขน
  • Shingrix อาจทำให้ปวด แดง บวมบริเวณฉีด อ่อนเพลีย ปวดกล้ามเนื้อ ปวดศีรษะหรือไข้ ซึ่งบางคนรบกวนกิจวัตรและมักดีขึ้นในไม่กี่วัน
  • อย่าสรุปว่าอาการทุกชนิดเป็นภูมิตอบสนองปกติ หากอาการรุนแรง แย่ลงหรือไม่ดีขึ้น ให้ติดต่อผู้ให้บริการ; หากหายใจลำบาก หน้าหรือคอบวม หรือหมดสติ ให้ขอความช่วยเหลือฉุกเฉิน
  • สอบถามการดูแลและยาแก้ปวดที่เหมาะกับโรคและยาประจำของคุณ ไม่รับประกันว่าเข็มที่สองจะมีอาการเท่าเข็มแรก
  • อาการรุนแรงพบน้อยมาก คลินิกให้นั่งสังเกตอาการหลังฉีดก่อนกลับ

อ้างอิง: [1] U.S. Centers for Disease Control and Prevention, [5] Thai Food and Drug Administration

นัดหมายและฉีดร่วมกับวัคซีนอื่น

การฉีดร่วมต้องตรวจผลิตภัณฑ์แต่ละคู่ ไม่ใช้คำว่า “ทั้งเชื้อเป็นและ recombinant ฉีดร่วมได้ทุกคู่” เอกสาร Shingrix ฉบับไทยที่อ้างระบุคู่ที่มีข้อมูลและฉีดคนละตำแหน่ง; อาการไข้/หนาวสั่นอาจมากขึ้นเมื่อร่วม PPV23 จึงต้องคุยสุขภาพและความทนต่ออาการก่อน อ่าน วัคซีนผู้สูงอายุ และดู งูสวัดชนิดไม่ใช่เชื้อเป็น หรือ ชนิดเชื้อเป็น ทัก LINE บอกอายุ โรคและวัคซีนเดิมเพื่อเช็กสต็อกและวางแผน

ควรรู้: แหล่งที่ระบุ Shingrix หรือ Zostavax ไม่ยืนยันยี่ห้อในสต็อกคลินิก เอกสารไทยที่อ้างเป็นฉบับพฤษภาคม 2567 ต้องตรวจฉลากปัจจุบันของผลิตภัณฑ์ที่ได้รับจริง

อ้างอิง: [4] U.S. Centers for Disease Control and Prevention, [5] Thai Food and Drug Administration

คำถามที่พบบ่อย

ที่มงคลดีคลินิก ชนิดเชื้อเป็น 5,000 บาท/เข็ม (เข็มเดียว) และชนิดเชื้อตาย 6,900 บาท/เข็ม หรือแพ็กเกจ 2 เข็ม 13,000 บาท รวมค่าแพทย์และค่าบริการพยาบาลแล้ว

บริการที่เกี่ยวข้อง

วัคซีนที่เกี่ยวข้อง

บทความที่เกี่ยวข้อง

แหล่งข้อมูล

  1. [1] Shingles Vaccination: What Everyone Should Know U.S. Centers for Disease Control and Prevention
  2. [2] Recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices for Use of Herpes Zoster Vaccines U.S. Centers for Disease Control and Prevention (MMWR)
  3. [3] สมุดวัคซีนสำหรับผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ (พฤษภาคม 2568) สมาคมโรคติดเชื้อแห่งประเทศไทยสืบค้น 11 ตุลาคม 2569
  4. [4] Shingles Vaccine Recommendations: U.S. timing and coadministration U.S. Centers for Disease Control and Preventionสืบค้น 12 ตุลาคม 2569
  5. [5] Shingrix Thai product information, May 2024 edition Thai Food and Drug Administrationสืบค้น 12 ตุลาคม 2569
  6. [6] Shingrix Thai registration 1C9/66(NBC): indications Thai Food and Drug Administrationสืบค้น 12 ตุลาคม 2569

เนื้อหานี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจ วินิจฉัย หรือคำแนะนำเฉพาะบุคคลจากแพทย์ เผยแพร่ 21 กันยายน 2569

วิธีเลือกแหล่งข้อมูลและแจ้งแก้ไขบทความ

สุขภาพแต่ละคนไม่เหมือนกัน

หากมีโรคประจำตัว ใช้ยาประจำ ตั้งครรภ์ หรือมีอาการผิดปกติ ให้แพทย์ประเมินก่อนตัดสินใจ ทัก LINE ได้เลย