อายุและโรคร่วมเปลี่ยนความเสี่ยงจากการติดเชื้อ แต่ผู้สูงอายุไม่ได้ใช้วัคซีนและตารางเดียวกันทุกคน บทความนี้ช่วยเตรียมประวัติเข็มเดิม ยาและคำถามเรื่องข้อบ่งใช้ ก่อนคุยกับแพทย์ว่าจะเลือกชนิดใดและฉีดเมื่อใด
สรุปก่อนอ่าน
- วัคซีนที่ควรคุยกับแพทย์ เช่น ไข้หวัดใหญ่รายปี นิวโมคอคคัส งูสวัด และ RSV แต่ละชนิดมีเกณฑ์ต่างกันตามประวัติสุขภาพ
- ทบทวนชุดพื้นฐานและเข็มกระตุ้นบาดทะยัก รวมถึงวัคซีน/การติดเชื้อตับอักเสบบี ไม่กำหนดชุดฉีดจากคำว่าไม่มีภูมิอย่างเดียว
- โรคเรื้อรังอาจทำให้คำแนะนำวัคซีนต่างออกไป ต้องทบทวนผลิตภัณฑ์ เข็มเดิม และแนวทางไทยปัจจุบัน
- เมื่องบจำกัด ให้แพทย์จัดลำดับตามความเสี่ยงแต่ละโรคและสิทธิ์ ไม่ใช้ลำดับตายตัวสำหรับทุกคน
ทำไมผู้สูงอายุถึงต้องการวัคซีนมากกว่าวัยอื่น
ความเสี่ยงและการตอบสนองต่อวัคซีนเปลี่ยนตามอายุและสุขภาพ โรคบางชนิด เช่น ไข้หวัดใหญ่และ RSV อาจรุนแรงขึ้นในผู้สูงอายุ จึงควรประเมินการป้องกันเฉพาะราย ไม่รับประกันว่าจะติดเชื้อหรือป่วยหนักเหมือนกันทุกคน
โรคหัวใจ ปอด ไต เบาหวาน ภูมิคุ้มกันและยาที่ใช้มีผลต่อการเลือกชนิดและเวลา แต่ต้องดูข้อบ่งใช้ของวัคซีนแต่ละตัว ไม่จัดให้ทุกคนเพียงเพราะมีโรคเรื้อรัง
อ้างอิง: [3] World Health Organization, [7] World Health Organization
รายการวัคซีนที่ควรทบทวนตั้งแต่อายุ 60 ปี

เลื่อนตารางด้านข้างเพื่อดูข้อมูลครบ →
| วัคซีน | ป้องกันอะไร | จำนวนเข็ม | ราคาที่คลินิก |
|---|---|---|---|
| ไข้หวัดใหญ่ | ไข้หวัดใหญ่และภาวะแทรกซ้อน เช่น ปอดอักเสบ หัวใจกำเริบ | ปีละ 1 เข็ม | 490 บาท/เข็ม |
| ปอดอักเสบ 20 สายพันธุ์ (PCV20) | โรคจากเชื้อนิวโมคอคคัสบางส่วน เช่น ปอดอักเสบและติดเชื้อรุนแรง ไม่ครอบคลุมปอดอักเสบทุกสาเหตุ | ขึ้นกับเข็มเดิมและข้อบ่งชี้; PCV20 อาจเป็นเข็มที่ทำให้ครบชุด | 3,900 บาท/เข็ม |
| งูสวัด ชนิดเชื้อตาย | งูสวัดและอาการปวดปลายประสาทหลังผื่นหาย | 2 เข็ม ระยะตามผลิตภัณฑ์/ภูมิคุ้มกัน โดยทั่วไป2–6เดือน | 6,900 บาท/เข็ม |
| RSV ผู้ใหญ่ | ไวรัส RSV ที่ทำให้ปอดอักเสบในผู้สูงอายุ | 1 เข็ม (ยังไม่มีคำแนะนำกระตุ้น) | 9,500 บาท/เข็ม |
| บาดทะยัก (Td/Tdap) | บาดทะยักจากบาดแผล | ทบทวนชุดพื้นฐาน เข็มกระตุ้นและบาดแผล; ไม่ใช้ทุก10ปีแทนทุกสถานการณ์ | 350 บาท/เข็ม |
| ไวรัสตับอักเสบบี | ตับอักเสบเรื้อรังและมะเร็งตับ | ชุดฉีดตามผลิตภัณฑ์หลังทบทวนประวัติและความจำเป็นในการตรวจ | 450 บาท/เข็ม |
ราคารวมค่าแพทย์และค่าบริการพยาบาลแล้ว ตามประกาศของคลินิกถึง 31 ธันวาคม 2569 ดูรายการทั้งหมดและกรองเฉพาะกลุ่มผู้สูงอายุได้ที่ หน้าวัคซีน
อ้างอิง: [1] U.S. Centers for Disease Control and Prevention, [4] U.S. Centers for Disease Control and Prevention, [5] U.S. Centers for Disease Control and Prevention, [8] U.S. Centers for Disease Control and Prevention
1. ไข้หวัดใหญ่: ฉีดทุกปี
WHO แนะนำทบทวนวัคซีนไข้หวัดใหญ่รายปี และระบุว่าการระบาดในเขตร้อนอาจเกิดได้ตลอดปี ไม่กำหนดเมษายน–มิถุนายนเป็นเดือนดีที่สุดสำหรับผู้สูงอายุทุกคน ให้นำวันที่เข็มล่าสุด สุขภาพและชื่อผลิตภัณฑ์มาประเมิน อ่าน เวลาฉีด รายการ 3 สายพันธุ์ หรือ 4 สายพันธุ์ ต้องตรวจฉลากของที่ใช้จริง ไม่ถือว่าทุกผลิตภัณฑ์เหมาะกับผู้สูงอายุทุกคน
อ้างอิง: [6] U.S. Centers for Disease Control and Prevention, [7] World Health Organization
2. นิวโมคอคคัส: ดูเข็มเดิมก่อน
ตารางวัคซีนนิวโมคอคคัสขึ้นกับประวัติ PCV และ PPSV23 รวมถึงความเสี่ยง ให้นำประวัติมาก่อนตัดสินใจว่าต้อง PCV20 หรือไม่ ไม่ใช้จำนวนหนึ่งเข็มครอบคลุมทุกประวัติ
แนวทาง CDC ของสหรัฐฯ ปัจจุบันแนะนำวัคซีนนิวโมคอคคัสตามวัยตั้งแต่อายุ 50 ปี ข้อนี้เป็นแนวทางสหรัฐฯ ต้องตรวจข้อบ่งใช้ผลิตภัณฑ์และคำแนะนำที่ใช้ในไทยด้วย
อ้างอิง: [4] U.S. Centers for Disease Control and Prevention
3. งูสวัด: ป้องกันอาการปวดที่รักษายาก
ปรึกษาเรื่อง วัคซีนงูสวัดชนิดไม่ใช่เชื้อเป็น โดยเฉพาะผู้มีภูมิคุ้มกันต่ำ ยังต้องประเมินข้อบ่งใช้ ข้อห้าม และเวลาฉีด คำว่าไม่ใช่เชื้อเป็นไม่ได้รับประกันว่าเหมาะกับทุกคน ดู การเปรียบเทียบสองชนิด
อ้างอิง: [8] U.S. Centers for Disease Control and Prevention
4. RSV: วัคซีนใหม่สำหรับผู้สูงอายุ

แนวทาง CDC ของสหรัฐฯ ปัจจุบันแนะนำวัคซีน RSV สำหรับผู้ที่อายุ 75 ปีขึ้นไป และอายุ 50–74 ปีที่เสี่ยงโรครุนแรง ปัจจุบันเป็นคำแนะนำหนึ่งเข็ม ไม่ใช่วัคซีนรายปี เกณฑ์สหรัฐฯ ไม่ใช่สิทธิ์ฉีดในไทยโดยอัตโนมัติ ต้องตรวจแนวทางและผลิตภัณฑ์ที่ใช้ในไทย
แจ้งโรคปอด โรคหัวใจ ภาวะภูมิคุ้มกัน และเข็ม RSV เดิม ให้แพทย์คุยประโยชน์และอาการไม่พึงประสงค์ ดูราคาและการให้บริการที่ วัคซีน RSV ผู้ใหญ่
อ้างอิง: [5] U.S. Centers for Disease Control and Prevention
วัคซีนพื้นฐานที่ผู้ใหญ่ไทยมักขาด
- บาดทะยัก: ทบทวนชุดพื้นฐาน เข็มกระตุ้น และประวัติบาดแผล ตารางตามวัยกับการป้องกันหลังบาดแผลต่างกัน (350 บาท/เข็ม)
- ตับอักเสบบี: ทบทวนประวัติวัคซีน การติดเชื้อ และความจำเป็นในการตรวจ ไม่ตัดสินชุดฉีดจากปีเกิดหรือผลลบสองรายการอย่างเดียว (450 บาท/เข็ม)
- โควิด-19: นำประวัติเข็มเดิมและโรคร่วมมาสอบถามคำแนะนำไทยปัจจุบัน ไม่อนุมานว่าทุกคนต้องกระตุ้นปีละเข็มจากสมุดวัคซีนฉบับเก่า
อ้างอิง: [1] U.S. Centers for Disease Control and Prevention, [2] สมาคมโรคติดเชื้อแห่งประเทศไทย
มาครั้งเดียว ฉีดอะไรพร้อมกันได้บ้าง
วัคซีนหลายชนิดฉีดนัดเดียวกันได้ แต่ต้องตรวจคู่ที่ฉีด ผลิตภัณฑ์ อาการแพ้เดิม และสถานการณ์แต่ละคน การฉีด RSV ร่วมบางคู่ยังมีข้อมูลจำกัดและอาจเพิ่มอาการไม่พึงประสงค์ที่พบบ่อย ควรวางแผนกับแพทย์ก่อน
ก่อนพาผู้สูงอายุมา ให้เตรียมรายชื่อยาประจำ ประวัติแพ้ยา และสมุดวัคซีนหรือประวัติวัคซีนเดิมถ้ามี แพทย์ซักประวัติและวัดความดันก่อนฉีดทุกครั้ง ผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดต้องแจ้งยาและประวัติเลือดออก แพทย์ประเมินความปลอดภัยของการฉีดเข้ากล้ามและวิธีลดรอยช้ำ ทัก LINE บอกอายุและโรคประจำตัว ทีมงานเช็กสต็อกและช่วยจัดลำดับให้ก่อนเดินทาง
ควรรู้: ผู้สูงอายุที่รับยาโรคเรื้อรังอยู่แล้ว สามารถทบทวนวัคซีนไปพร้อมนัดรับยาได้ ดู บริการดูแลโรคเรื้อรัง
อ้างอิง: [5] U.S. Centers for Disease Control and Prevention, [9] U.S. Centers for Disease Control and Prevention
คำถามที่พบบ่อย
นำประวัติรักษาและวัคซีนมา แพทย์จะจัดลำดับไข้หวัดใหญ่ นิวโมคอคคัส และชนิดอื่นตามความเสี่ยง เข็มเดิม และเกณฑ์ ไม่แนะนำ RSV อัตโนมัติสำหรับผู้สุขภาพดีอายุ 70 ทุกคน
บริการที่เกี่ยวข้อง
วัคซีนที่เกี่ยวข้อง
บทความที่เกี่ยวข้อง
แหล่งข้อมูล
- [1] Recommended Adult Immunization Schedule, United States U.S. Centers for Disease Control and Prevention
- [2] สมุดวัคซีนสำหรับผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ (พฤษภาคม 2568) สมาคมโรคติดเชื้อแห่งประเทศไทยสืบค้น 11 ตุลาคม 2569
- [3] Respiratory syncytial virus (RSV) World Health Organization
- [4] Pneumococcal Vaccine Recommendations U.S. Centers for Disease Control and Preventionสืบค้น 11 ตุลาคม 2569
- [5] RSV Vaccine Guidance for Adults U.S. Centers for Disease Control and Preventionสืบค้น 11 ตุลาคม 2569
- [6] Key Facts About Seasonal Flu Vaccine U.S. Centers for Disease Control and Preventionสืบค้น 12 ตุลาคม 2569
- [7] Influenza (Seasonal) World Health Organizationสืบค้น 12 ตุลาคม 2569
- [8] Shingles Vaccine Recommendations: U.S. timing and coadministration U.S. Centers for Disease Control and Preventionสืบค้น 12 ตุลาคม 2569
- [9] Vaccinating persons with increased bleeding risk U.S. Centers for Disease Control and Preventionสืบค้น 12 ตุลาคม 2569
เนื้อหานี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจ วินิจฉัย หรือคำแนะนำเฉพาะบุคคลจากแพทย์ เผยแพร่ 21 กันยายน 2569
วิธีเลือกแหล่งข้อมูลและแจ้งแก้ไขบทความ
