ผลไขมันในเลือดเป็นหมวดที่คนสับสนมากที่สุด เพราะมีถึงสี่ค่า และค่าเดียวกันอาจ ‘ปกติ’ สำหรับคนหนึ่งแต่ ‘สูงเกินไป’ สำหรับอีกคน ด้านล่างอธิบายว่าแต่ละค่าหมายถึงอะไร เป้าหมายกำหนดจากอะไร และทำไมการตัดสินใจเรื่องยาจึงดูจากความเสี่ยงโดยรวม
สรุปก่อนอ่าน
- เป้าหมาย LDL ขึ้นกับความเสี่ยงหัวใจและหลอดเลือดโดยรวม แนวทางที่ใช้ และสุขภาพ ไม่ใช้เป้าเดียวสำหรับเบาหวานทุกคนหรือผู้เคยเป็นหลอดเลือดสมองทุกชนิด
- HDL ควร ≥40 ในชาย และ ≥50 mg/dL ในหญิง · ไตรกลีเซอไรด์ควร <150 mg/dL · คอเลสเตอรอลรวม <200 mg/dL
- การเริ่มยาไม่ได้ดูจาก LDL อย่างเดียว แต่ดูจากความเสี่ยงรวม 10 ปี ยกเว้น LDL ≥190 ที่มักต้องใช้ยาไม่ว่าอย่างไร
- การงดอาหารขึ้นกับวัตถุประสงค์และผลไตรกลีเซอไรด์เดิม ให้ทำตามคำแนะนำผู้ตรวจ
สี่ค่าในชุดไขมัน หมายถึงอะไร
เกณฑ์ทั่วไปในผู้ใหญ่ ไม่ใช่เป้ารักษารายบุคคล ต้องแปลกับใบผลและความเสี่ยงโดยรวม
เลื่อนตารางด้านข้างเพื่อดูข้อมูลครบ →
| ค่า | บทบาท | เกณฑ์ทั่วไป (mg/dL) |
|---|---|---|
| Total cholesterol (TC) | ไขมันรวมทุกชนิด ใช้ภาพรวม | <200 เหมาะสม · 200–239 ก้ำกึ่ง · ≥240 สูง |
| LDL | ไขมันที่สะสมในผนังหลอดเลือด ยิ่งต่ำยิ่งดี | <100 เหมาะสมที่สุด · 100–129 ใกล้เคียง · 130–159 ก้ำกึ่ง · 160–189 สูง · ≥190 สูงมาก |
| HDL | ไขมันที่ช่วยนำคอเลสเตอรอลออกจากหลอดเลือด | ต่ำ: <40 ในชาย, <50 ในหญิง; HDL สูงอย่างเดียวไม่รับประกันว่าความเสี่ยงต่ำ |
| Triglyceride (TG) | ไขมันจากพลังงานส่วนเกิน | <150 ปกติ · 150–199 ก้ำกึ่ง · 200–499 สูง · ≥500 สูงมาก (เสี่ยงตับอ่อนอักเสบ) |
ทำไมเป้าหมาย LDL ของแต่ละคนไม่เท่ากัน

เป้า LDL รายบุคคลขึ้นกับประวัติและความเสี่ยงหัวใจและหลอดเลือด โรคหัวใจและหลอดเลือดเดิม เบาหวาน โรคไต ประวัติครอบครัว และปัจจัยอื่นทำให้คำแนะนำเปลี่ยนได้ ไม่เลือกการรักษาจากตัวเลขหรือชื่อโรคอย่างเดียว
แพทย์ประเมินความเสี่ยงจากอายุ เพศ ความดัน การสูบบุหรี่ เบาหวาน และค่าไขมัน เป็นโอกาสเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือดใน 10 ปี ประเทศไทยมีเครื่องมือ Thai CV Risk Score ที่ปรับให้เหมาะกับคนไทยโดยเฉพาะ
เมื่อไหร่ต้องกินยา
- LDL สูงมาก โรคหัวใจและหลอดเลือดเดิม เบาหวาน หรือความเสี่ยงรวมสูง ควรให้แพทย์ประเมินการรักษา
- ผู้เสี่ยงสูงไม่ควรรอปรับพฤติกรรม 3–6 เดือนโดยอัตโนมัติก่อนคุยเรื่องยา
- ไตรกลีเซอไรด์สูงมากต้องประเมินความเสี่ยงตับอ่อนอักเสบ สาเหตุอื่น และแผนรักษา ไม่ซื้อยาตัดสินใจเอง
ควรรู้: ไม่หยุดหรือปรับยาลดไขมันเอง หากสงสัยอาการไม่พึงประสงค์ให้ถามผู้รักษาว่าควรประเมินและปรับแผนอย่างไร
ต้องงดอาหารก่อนตรวจไขมันไหม

การตรวจไขมันบางกรณีแปลผลโดยไม่งดอาหารได้ แต่บางวัตถุประสงค์ต้องงด แจ้งผลไตรกลีเซอไรด์เดิมและทำตามคำแนะนำรายการที่สั่ง อ่าน การงดอาหารก่อนตรวจ
การปรับพฤติกรรมที่ควรคุยกับแพทย์
- ลดไขมันอิ่มตัวและไขมันทรานส์: หนังสัตว์ เนื้อติดมัน กะทิ เบเกอรี่ ของทอดซ้ำ ซึ่งมีผลต่อ LDL มากกว่าคอเลสเตอรอลในอาหารเสียอีก
- เพิ่มใยอาหารที่เหมาะกับคุณ เช่น ข้าวโอ๊ต ถั่ว ผัก และผลไม้ทั้งผล ผลตอบสนองแต่ละคนต่างกัน
- ลดน้ำตาล แป้งขัดขาว และแอลกอฮอล์ ซึ่งเป็นตัวหลักที่ทำให้ไตรกลีเซอไรด์สูง
- ออกกำลังกายระดับปานกลาง 150 นาทีต่อสัปดาห์ เป็นหนึ่งในไม่กี่วิธีที่เพิ่ม HDL ได้
- เลิกบุหรี่และขอการช่วยเหลือหากจำเป็น
- ลดน้ำหนัก 5–10% ถ้าน้ำหนักเกิน ช่วยทั้งไตรกลีเซอไรด์และ LDL
ติดตามอย่างไร
ผู้รักษาจะกำหนดเวลาตรวจไขมันหลังปรับแผนและช่วงติดตาม ทบทวนแนวโน้ม ยา และอาการไม่พึงประสงค์ เลือก ตรวจเฉพาะรายการ ได้แทนการซื้อชุดเดิมทั้งหมด อ่าน การแปลผลเลือด
คำถามที่พบบ่อย
ต้องดู LDL เป็นหลัก คอเลสเตอรอลรวมอาจดูปกติเพราะ HDL ต่ำมาดึงค่าลง แพทย์จะประเมินความเสี่ยงรวมจาก LDL และปัจจัยอื่นเพื่อตัดสินใจ
บริการที่เกี่ยวข้อง
บทความที่เกี่ยวข้อง
แหล่งข้อมูล
- [1] สมาคมแพทย์โรคหัวใจแห่งประเทศไทย: ศูนย์ข้อมูล (ไม่ใช่เอกสารแนวทางเฉพาะ) สมาคมแพทย์โรคหัวใจแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์
- [2] 2019 ESC/EAS Guidelines for the management of dyslipidaemias European Society of Cardiology
- [3] Cholesterol Levels: What You Need to Know MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine
เนื้อหานี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจ วินิจฉัย หรือคำแนะนำเฉพาะบุคคลจากแพทย์ เผยแพร่ 21 กันยายน 2569
วิธีเลือกแหล่งข้อมูลและแจ้งแก้ไขบทความ
